AI en medezeggenschap.

AI & Medezeggenschap

Voor ondernemingsraden en bestuurders.

Dit document biedt het strategisch en juridisch kader voor verantwoord gebruik van AI, met duidelijke borging van de rol van de Ondernemingsraad en kan gebruikt worden als hulpmiddel:

  • bij overleg in de OR, commissies, HR en RvT.

 of wanneer de OR dit inzet vóór invoering, bij conflict, of bij beleid.

Auteur: Jos Menheere

menheere-or-consultancy.nl

Versie: 3.1


Leeswijzer

Dit document het AI & Medezeggenschap-pakket van Menheere OR-Consultancy.

Overzicht bijlagen.

Bijlage 1 – OR-checklist AI (GGZ)

Bijlage 2 – Instemmingsformulier AI

Bijlage 3 – Juridische handreiking AI & medezeggenschap

Bijlage 4 – Model AI-beleid GGZ

Bijlage 5. AI-paragraaf OR-reglement/ Sociaal Plan – GGZ

Bijlage 6. AI in de GGZ – Bestuurder & OR in Dialoog

Bijlage 7. Trainingsprogramma AI voor de OR – GGZ

Bijlage 8. Bestuurderspitch – AI & Medezeggenschap

Bijlage 9. Prijzen – AI & Medezeggenschap


1. Zeggenschap & wettelijke positie van de OR

AI-toepassingen raken vaak direct aan het werk van medewerkers. Daardoor valt AI al snel onder formele OR-rechten:

Instemmingsrecht (WOR art. 27) bij o.a.:

  • Personeelsvolgsystemen
  • Algoritmische beoordeling (performance, verzuim, selectie)
  • Monitoring, cameragebruik, productiviteitssoftware

Adviesrecht (WOR art. 25) bij:

  • Digitaliserings- of AI-strategie
  • Reorganisatie door automatisering
  • Inkoop van AI-systemen met strategische impact

2. Transparantie & uitlegbaarheid (algoritmes)

De OR moet kunnen begrijpen:

  • Welke beslissingen AI ondersteunt of neemt
  • Welke data worden gebruikt
  • Welke aannames en modellen achter het systeem zitten

Vragen voor de OR:

  • Kan een medewerker uitleg krijgen over een AI-besluit?
  • Is er menselijke tussenkomst mogelijk?
  • Wie is verantwoordelijk bij fouten?

3. Privacy & gegevensbescherming

AI werkt vaak met grote hoeveelheden persoonsgegevens.

Let op:

  • Dataminimalisatie (niet meer data dan nodig)
  • Doelbinding (geen hergebruik zonder grond)
  • Bewaartermijnen
  • Rechten van medewerkers (inzage, bezwaar)

Betrek waar nodig de Autoriteit Persoonsgegevens-richtlijnen.

4. Werkdruk, autonomie & menswaardigheid

AI kan ondersteunen, maar ook druk verhogen.

Risico's:

  • Continue monitoring → stress
  • Targets gestuurd door algoritmes
  • Minder professionele autonomie
  • "Computer says no"-cultuur

OR-vraag:

  • Helpt AI medewerkers beter werken, of harder werken?
  • Is er ruimte voor professioneel oordeel?

5. Gelijkheid, bias & discriminatie

AI-systemen kunnen bestaande ongelijkheid versterken.

Risico's:

  • Discriminatie bij werving & selectie
  • Beoordelingen op historische (vertekende) data
  • Ongelijke uitkomsten voor leeftijd, geslacht, etniciteit


6. Kennis, scholing & inzetbaarheid

AI verandert functies en vaardigheden.

Aandachtspunten:

  • Worden functies anders of verdwijnen ze?
  • Is er om- en bijscholing?
  • Wordt AI gebruikt als bezuinigingsinstrument?

7. Governance: wie stuurt AI aan?

Goede afspraken zijn cruciaal:

  • Wie is eigenaar van het AI-systeem?
  • Wie controleert de uitkomsten?
  • Hoe wordt geëvalueerd?
  • Wat is de rol van de OR bij doorontwikkeling?

Praktisch:

  • AI-paragraaf in personeelsreglement
  • Periodieke rapportage aan OR
  • Instellen van een AI-ethiekcommissie (met OR-deelname)

8. Praktische checklist voor de OR

De OR kan standaard deze vragen stellen:

  1. Wat doet het AI-systeem concreet?
  2. Welke besluiten worden beïnvloed?
  3. Welke data worden gebruikt?
  4. Wat betekent dit voor privacy?
  5. Wat zijn de gevolgen voor werkdruk?
  6. Is er bias-onderzoek gedaan?
  7. Welke OR-rechten zijn van toepassing?
  8. Hoe en wanneer evalueren we?


Bijlage 1. AI & Ondernemingsraad – GGZ Checklist (Advies & Instemming)

Menheere OR-Consultancy – GGZ-sector
Praktisch, juridisch scherp en mensgericht

Doel

Deze checklist ondersteunt ondernemingsraden in de GGZ bij het juridisch en inhoudelijk toetsen van AI-toepassingen, conform de Wet op de ondernemingsraden (WOR) en AVG.

Afbakening

  • Welke AI-toepassing wordt ingevoerd (bijv. EPD-analyse, roosteralgoritme, verzuimvoorspelling)?
  • Ondersteunend of (deels) besluitvormend?
  • Welke functies en beroepsgroepen worden geraakt (behandelaren, verpleegkundigen, ondersteunend personeel)?

WOR-rechten

  • Instemmingsrecht art. 27 WOR (o.a. personeelsvolgsystemen, beoordeling, monitoring)?
  • Adviesrecht art. 25 WOR (digitaliseringsstrategie, reorganisatie)?
  • Is de OR betrokken vóór definitieve besluitvorming?

Privacy & AVG

  • Welke (bijzondere) persoonsgegevens worden verwerkt (gezondheidsgegevens)?
  • Is een DPIA uitgevoerd (verplicht bij grootschalige verwerking)?
  • Dataminimalisatie, doelbinding en bewaartermijnen vastgelegd?

Werkdruk & menswaardigheid

  • Vergroot AI de registratielast of prestatiedruk?
  • Blijft het professionele oordeel van de zorgverlener leidend?
  • Is er ruimte voor maatwerk in de zorgrelatie?

Bias* & discriminatie

  • Is bias-onderzoek uitgevoerd?
  • Zijn uitkomsten uitlegbaar en corrigeerbaar?
  • Bias betekent een vooroordeel, vertekening of vooringenomenheid, vaak onbewust, die ons denken, waarnemen, beoordelen en handelen beïnvloedt, waardoor we informatie niet objectief verwerken en tot foutieve conclusies komen, bijvoorbeeld in onderzoek, psychologie en AI. Het is een 'gekleurde bril' waardoor we kijken, wat kan leiden tot discriminatie of onbetrouwbare resultaten.


Bijlage 2. AI-instemmingsformulier OR – GGZ

Menheere OR-Consultancy – GGZ
Praktisch | Juridisch scherp | Mensgericht

Dit formulier ondersteunt de OR bij het formeel instemmen met AI-toepassingen (art. 27 WOR).

1. Algemene gegevens

  • Naam organisatie:
  • Naam AI-toepassing / systeem:
  • Leverancier / ontwikkelaar:
  • Datum instemmingsaanvraag:
  • Beoogde ingangsdatum:
  • Contactpersoon bestuurder / management:

2. Omschrijving van de AI-toepassing

2.1 Doel van de AI-toepassing
(waarvoor wordt AI ingezet?)

☐ Planning / roostering
☐ HR / beoordeling / verzuim
☐ Monitoring / rapportages
☐ EPD-analyse / behandelondersteuning
☐ Anders, namelijk: ………………………………………

2.2 Karakter van de AI-toepassing
☐ Ondersteunend (advies)
☐ (Deels) besluitvormend
☐ Automatisch normerend

3. Toepassingsgebied (ggz)

  • Welke functies / beroepsgroepen worden geraakt?
    ☐ Behandelaren
    ☐ Verpleegkundigen
    ☐ Begeleiders
    ☐ Ondersteunend personeel
    ☐ Anders: ……………………………
  • Is gebruik verplicht of facultatief?
    ☐ Verplicht
    ☐ Facultatief

4. WOR-grondslag instemming

De Ondernemingsraad is van oordeel dat deze AI-toepassing valt onder:

Artikel 27 WOR – instemmingsrecht, omdat sprake is van:
☐ personeelsvolgsysteem
☐ beoordelings- of normeringssysteem
☐ monitoring van medewerkers
☐ wijziging arbeidsomstandigheden

Samenloop met artikel 25 WOR (adviesrecht)

5. Privacy & gegevensbescherming (AVG)

5.1 Verwerkte gegevens
☐ Persoonsgegevens
☐ Gezondheidsgegevens
☐ Verzuimgegevens
☐ Prestatie- of gedragsgegevens

5.2 DPIA
☐ DPIA uitgevoerd
☐ DPIA gedeeld met OR
☐ DPIA nog niet uitgevoerd (instemming opgeschort)

5.3 Rechten medewerkers
☐ Inzage geregeld
☐ Bezwaar mogelijk
☐ Recht op menselijke herbeoordeling vastgelegd

6. Professionele autonomie & werkdruk

De OR toetst of:

☐ Afwijken van AI-advies expliciet is toegestaan
☐ Professioneel oordeel leidend blijft
☐ AI niet leidt tot automatische normering
☐ Werkdruk en registratielast zijn beoordeeld

7. Transparantie & uitlegbaarheid

☐ Doel en werking van AI zijn uitgelegd
☐ Gebruikte data zijn op hoofdlijnen inzichtelijk
☐ Menselijk toezicht is vastgelegd
☐ Verantwoordelijkheid is belegd bij functionaris / leidinggevende

8. Evaluatie & borging

☐ Evaluatiemoment afgesproken (datum / termijn): …………………
☐ OR betrokken bij evaluatie
☐ Wijzigingen opnieuw voorgelegd aan OR
☐ Stopzetting mogelijk bij ongewenste effecten

9. Besluit Ondernemingsraad

De Ondernemingsraad besluit:

Instemming te verlenen
Instemming te verlenen onder voorwaarden


Bijlage 3. Juridische handreiking AI & Medezeggenschap – GGZ

Menheere OR-Consultancy – GGZ
Praktisch | Juridisch scherp | Mensgericht

1. Waarom AI een juridisch medezeggenschaps-vraagstuk is.

Artificial Intelligence (AI) wordt in de GGZ ingezet bij onder meer:

  • roostering en capaciteitsplanning
  • verzuim- en inzetbaarheidsanalyse
  • HR-besluitvorming (beoordeling, selectie)
  • EPD-analyse en behandelondersteuning
  • monitoring van werkprocessen

Deze toepassingen:

  • beïnvloeden arbeidsverhoudingen,
  • raken privacy en gezondheidsgegevens,
  • hebben impact op professionele autonomie.

2. WOR: wanneer is de OR aan zet?

2.1 Instemmingsrecht – art. 27 WOR

Instemming van de OR is vereist bij AI-toepassingen die betrekking hebben op:

  • personeelsvolgsystemen
  • beoordelings- of beloningssystemen
  • monitoring, meting of normering van werk
  • systemen die gedrag, prestaties of inzet analyseren

In de GGZ geldt dit al snel bij:

  • roosteralgoritmen
  • AI-gestuurde productienormen
  • dashboards die individuele prestaties tonen

2.2 Adviesrecht – art. 25 WOR

Het adviesrecht is van toepassing bij:

  • strategische digitalisering
  • organisatieveranderingen door AI
  • kostenbesparing of herinrichting van werk
  • invoering van nieuwe technologie met structurele impact

2.3 Samenloop art. 25 en 27 WOR

In de praktijk is vaak sprake van beide rechten:

  • eerst advies over de strategische keuze (art. 25)
  • daarna instemming over concrete toepassing (art. 27)

3. AVG en AI in de GGZ

3.1 Bijzondere persoonsgegevens

In de GGZ werkt AI vaak met:

  • gezondheidsgegevens
  • verzuim- en belastbaarheidsinformatie
  • behandeldata

3.2 DPIA: wanneer verplicht?

Een Data Protection Impact Assessment (DPIA) is verplicht bij:

  • grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens
  • systematische monitoring van medewerkers
  • profilering of geautomatiseerde besluitvorming

Rol OR:

  • DPIA vooraf inzien
  • vragen stellen over risico's en mitigerende maatregelen
  • instemming koppelen aan uitkomsten DPIA

3.3 Rechten van medewerkers

Medewerkers hebben recht op:

  • inzage in gegevens
  • uitleg over AI-besluiten
  • bezwaar tegen geautomatiseerde besluiten
  • menselijke herbeoordeling

4. Professionele autonomie & menselijk toezicht

Een juridisch cruciaal punt in de GGZ is het primaat van professioneel handelen.

AI:

  • mag ondersteunen,
  • mag adviseren,
  • mag niet dicteren.

Juridische aandachtspunten voor de OR:

  • Is afwijken van AI-adviezen toegestaan?
  • Wordt dat vastgelegd in beleid?
  • Worden professionals afgerekend op AI-normen?

5. Transparantie en uitlegbaarheid

De OR mag eisen dat:

  • het doel van AI helder is
  • gebruikte data globaal inzichtelijk zijn
  • aannames en normen worden toegelicht
  • menselijke besluitvorming herkenbaar blijft

6. EU AI Act (context, vooruitblik)

Veel AI-toepassingen in zorg en HR vallen onder high-risk AI volgens de Europese AI Act.

Dit betekent o.a.:

  • extra documentatieplicht
  • menselijk toezicht verplicht
  • transparantie-eisen
  • toezicht op bias en discriminatie

7. Praktische juridische vragen voor de OR

De OR kan standaard vragen:

  1. Welk WOR-artikel is van toepassing?
  2. Is een DPIA uitgevoerd en gedeeld?
  3. Welke besluiten worden beïnvloed?
  4. Wat betekent dit voor werkdruk en autonomie?
  5. Is menselijk toezicht geborgd?
  6. Hoe worden medewerkers geïnformeerd?
  7. Hoe en wanneer evalueren we dit?

8. Conclusie

AI in de GGZ is:

  • juridisch relevant,
  • strategisch gevoelig,
  • mensgericht risicovol zonder borging.


Bijlage 4. Model AI-beleid GGZ (met rol Ondernemingsraad)

Menheere OR-Consultancy – GGZ-sector
Praktisch, juridisch scherp en mensgericht

1. Doel en uitgangspunten

Dit beleid waarborgt verantwoord, transparant en mensgericht gebruik van AI binnen GGZ-instellingen. AI ondersteunt professionals, maar vervangt nooit het menselijk en klinisch oordeel.

2. Juridisch kader

- Wet op de ondernemingsraden (art. 25 en 27 WOR)
- Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
- Beroepsethiek en professionele standaarden in de GGZ

3. Rol van de Ondernemingsraad

De OR wordt vroegtijdig betrokken bij iedere AI-toepassing die medewerkers raakt. Zonder instemming of advies van de OR vindt geen invoering plaats.

4. Besluitvorming & toezicht

Voor elke AI-toepassing geldt:
- DPIA verplicht
- Impactanalyse op werkdruk en kwaliteit van zorg
- Jaarlijkse evaluatie met OR

MODEL AI-BELEID (met OR-rol)

1. Doelstelling

Dit beleid waarborgt mensgericht, transparant en verantwoord gebruik van AI, met actieve betrokkenheid van de Ondernemingsraad.

2. Reikwijdte

Van toepassing op alle AI-toepassingen die:

  • personeelsgegevens verwerken;
  • werkprestaties beoordelen;
  • gedrag monitoren;
  • besluiten voorbereiden of nemen.

3. Kernprincipes

  • Mens blijft eindverantwoordelijk
  • Transparantie en uitlegbaarheid
  • Privacy by design
  • Geen discriminatie
  • Proportionaliteit

4. Rol van de Ondernemingsraad

  • De OR:
    • wordt vroegtijdig geïnformeerd;
    • oefent instemmings- en adviesrechten uit;
    • ontvangt periodieke evaluatierapportages;
    • is betrokken bij wijziging of uitbreiding van AI-systemen.

5. Besluitvorming & toezicht

  • Voor iedere AI-toepassing:
    • DPIA verplicht;
    • impactanalyse werkdruk & autonomie;
    • bias-check.
  • Jaarlijkse evaluatie met OR.

6. Klachten & correctie

  • Medewerkers kunnen:
    • AI-besluiten laten herzien;
    • menselijke beoordeling vragen;
    • bezwaar maken zonder nadelige gevolgen.

Bijlage 5. AI-paragraaf OR-reglement/ Sociaal Plan – GGZ

Menheere OR-Consultancy – GGZ
Praktisch | Juridisch scherp | Mensgericht

AI-paragraaf OR-reglement / Sociaal Plan (GGZ)

Artikel X – Artificial Intelligence (AI) en medezeggenschap

1. Begripsbepaling

Onder Artificial Intelligence (AI) wordt verstaan: systemen en toepassingen die met behulp van algoritmen, data-analyse en/of machine learning beslissingen nemen, voorspellingen doen of medewerkers ondersteunen bij het uitvoeren van werkzaamheden, waaronder begrepen toepassingen in planning, roostering, HR-processen, EPD-analyse, monitoring en besluitvorming.

2. Uitgangspunten

  1. AI ondersteunt het werk van medewerkers, maar vervangt nooit het professionele en menselijke oordeel.
  2. Het gebruik van AI is transparant, uitlegbaar en proportioneel.
  3. AI mag geen ongewenste druk op werkdruk, autonomie of kwaliteit van zorg veroorzaken.
  4. Discriminatie, bias en ongewenste sturing worden actief voorkomen.

3. Rol van de Ondernemingsraad

  1. De Ondernemingsraad wordt vroegtijdig en volledig geïnformeerd over voorgenomen invoering, wijziging of uitbreiding van AI-toepassingen die medewerkers raken.
  2. Indien AI invloed heeft op arbeidsomstandigheden, beoordeling, monitoring, werkdruk of personeelsvolgsystemen, is instemming van de Ondernemingsraad vereist.
  3. Bij strategische keuzes over digitalisering en AI wordt de Ondernemingsraad in de adviesfase betrokken.
  4. Zonder doorlopen van het juiste medezeggenschapstraject vindt geen invoering of wijziging plaats.

4. Privacy en gegevensbescherming

  1. Bij AI-toepassingen waarbij persoonsgegevens worden verwerkt, worden privacy-risico's vooraf in kaart gebracht.
  2. Bij verwerking van gezondheidsgegevens of grootschalige monitoring wordt een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitgevoerd en gedeeld met de Ondernemingsraad.
  3. Medewerkers hebben recht op inzage, correctie en bezwaar tegen AI-gestuurde besluiten die hen raken.

5. Professionele autonomie en werkdruk

  1. AI-systemen mogen niet leiden tot automatische normering zonder ruimte voor professioneel oordeel.
  2. Afwijken van AI-adviezen is mogelijk en wordt niet negatief beoordeeld.
  3. Effecten op werkdruk en registratielast worden vooraf beoordeeld en periodiek geëvalueerd met de Ondernemingsraad.

6. Transparantie en uitlegbaarheid

  1. Medewerkers en Ondernemingsraad krijgen inzicht in:
    • het doel van de AI-toepassing;
    • de gebruikte gegevens (op hoofdlijnen);
    • de wijze waarop uitkomsten tot stand komen;
    • de rol van menselijk toezicht.
  2. AI-besluiten zijn uitlegbaar en toetsbaar.

7. Evaluatie en doorontwikkeling

  1. AI-toepassingen worden periodiek geëvalueerd op werking, effecten en ongewenste neveneffecten.
  2. De Ondernemingsraad wordt betrokken bij evaluatie en eventuele aanpassing of beëindiging van AI-toepassingen.
  3. Bij wezenlijke wijzigingen wordt opnieuw beoordeeld welk medezeggenschapsrecht van toepassing is.

8. Scholing en inzetbaarheid

  1. Medewerkers ontvangen passende scholing om met AI-toepassingen te kunnen werken.
  2. Veranderingen in functies of taken als gevolg van AI worden tijdig besproken met de Ondernemingsraad en meegenomen in beleid voor duurzame inzetbaarheid.


Bijlage 6. AI in de GGZ – Bestuurder & OR in Dialoog

Menheere OR-Consultancy – GGZ-sector
Praktisch, juridisch scherp en mensgericht

Doel van dit document
Dit dialoogdocument ondersteunt een constructief, gelijkwaardig en juridisch correct gesprek tussen bestuurder en Ondernemingsraad over de inzet van AI. Het helpt om aannames expliciet te maken, rollen te verduidelijken en tot gedragen besluitvorming te komen.

Casus 1 – AI-gestuurde roostering en capaciteitsplanning

Bestuurder

Wij willen AI inzetten om de roosters efficiënter te maken en de inzet van behandelaren beter af te stemmen op de zorgvraag.

OR

Kunt u toelichten welke keuzes het systeem maakt en welke gevolgen dit heeft voor individuele medewerkers?

Bestuurder

Het systeem doet voorstellen op basis van historische data. De leidinggevende beslist uiteindelijk.

OR

Als die voorstellen structureel richtinggevend zijn voor werktijden en inzet, dan raakt dit de arbeidsomstandigheden. Wij beschouwen dit als instemmingsplichtig. Hoe is die ruimte voor menselijke afweging geborgd?

Bestuurder

Afwijken kan altijd, maar dat is nog niet expliciet vastgelegd.

OR

Dan willen wij dat vastleggen vóór invoering, inclusief evaluatie van werkdruk en roostervrijheid.

Casus 2 – AI en professionele autonomie

Bestuurder

De AI-analyse helpt behandelaren om sneller beslissingen te nemen over behandelduur en doorstroom.

OR

Helpt het systeem of stuurt het systeem?

Bestuurder

Het geeft adviezen op basis van patronen.

OR

Dan is het essentieel dat afwijking van het AI-advies expliciet is toegestaan en niet leidt tot verantwoording achteraf. Hoe borgen we dat het professioneel oordeel leidend blijft?

Bestuurder

Dat vraagt om duidelijke afspraken in beleid.

OR

Precies. En die afspraken willen wij vooraf toetsen en vastleggen.

Casus 3 – Privacy, monitoring en DPIA

Bestuurder

Voor de AI-toepassing worden verzuim- en inzetbaarheidsgegevens gebruikt.

OR

Dan hebben we te maken met gezondheidsgegevens. Is er een DPIA uitgevoerd?

Bestuurder

Die is in voorbereiding.

OR

Dan kan instemming pas plaatsvinden na inzage in de DPIA. Welke risico's zijn geïdentificeerd en hoe worden die beperkt?

Bestuurder

We nemen technische en organisatorische maatregelen.

OR

Wij willen die maatregelen beoordelen, inclusief bewaartermijnen en inzagerechten voor medewerkers.

Casus 4 – "Ondersteunend" of feitelijk normerend?

Bestuurder

Het systeem is puur ondersteunend en niet bedoeld om mensen te beoordelen.

OR

Worden de uitkomsten wel gebruikt in gesprekken over prestaties of inzet?

Bestuurder

Mogelijk indirect.

OR

Dan is het systeem feitelijk normerend. In dat geval is instemming vereist en moeten we duidelijke grenzen trekken aan het gebruik.

Casus 5 – Evaluatie en doorontwikkeling

Bestuurder

We willen eerst een pilot draaien.

OR

Onder welke voorwaarden en met welke evaluatiecriteria?

Bestuurder

We evalueren na zes maanden.

OR

Dan spreken we af:

  • duidelijke doelen vooraf
  • betrokkenheid OR bij evaluatie
  • mogelijkheid tot bijsturen of stoppen
  • hernieuwde instemming bij uitbreiding

Reflectievragen (voor OR en bestuurder)

  • Waar ondersteunt AI het werk en waar gaat het sturen?
  • Is menselijke besluitvorming zichtbaar en toetsbaar?
  • Wordt professionele autonomie expliciet beschermd?
  • Zijn privacy en zeggenschap vooraf geborgd?
  • Wanneer en hoe evalueren we samen?


Bijlage 7. Trainingsprogramma AI voor de OR – GGZ

Menheere OR-Consultancy – GGZ
Praktisch | Juridisch scherp | Mensgericht

TRAININGSPROGRAMMA

"AI voor de Ondernemingsraad"

Doelgroep: OR-leden, VGW-commissie, ambtelijk secretarissen
Duur: 1 of 2 dagen (of 4 dagdelen)

Module 1 – AI begrijpen (basis)

  • Wat is AI (en wat niet)?
  • AI in HR, planning, toezicht
  • Praktijkvoorbeelden

Resultaat: OR spreekt dezelfde taal als bestuurder.

Module 2 – WOR & AI

  • Instemming vs. advies
  • Jurisprudentie & trends
  • Positionering van de OR

Resultaat: OR weet wanneer zij aan zet is

Module 3 – Ethiek, privacy & bias

  • Algoritmische besluitvorming
  • Discriminatierisico's
  • Privacy en DPIA

Resultaat: OR kan risico's herkennen en benoemen

Module 4 – Werkdruk & menswaardigheid

  • Monitoring en autonomie
  • Normering door algoritmes
  • Gezond werk in digitale context

Resultaat: OR bewaakt mensgericht werken

Module 5 – Praktijk & oefenen

  • Beoordelen van een AI-casus
  • Opstellen OR-standpunt
  • Onderhandelen met bestuurder

Resultaat: OR kan direct handelen

Bijlage 8. Bestuurderspitch – AI & Medezeggenschap

Menheere OR-Consultancy
Strategisch | Juridisch scherp | Mensgericht

Waarom AI een bestuursvraag is

Artificial Intelligence is geen IT-instrument, maar een organisatieverandering met directe impact op kwaliteit van zorg, professionele autonomie, arbeidsverhoudingen en governance. Besluiten over AI raken het primaire proces en vragen expliciete bestuurlijke sturing.

Risico's bij onvoldoende borging

- Juridische risico's (WOR, AVG, EU AI Act)
- Verminderd vertrouwen van professionals
- Toename van werkdruk en registratielast
- Onvoldoende uitlegbaarheid van besluiten
- Correcties en vertraging achteraf

De rol van de Ondernemingsraad

De Ondernemingsraad is een cruciale partner in zorgvuldige besluitvorming. Vroege en serieuze betrokkenheid van de OR vergroot draagvlak, verbetert de kwaliteit van besluiten en beperkt juridische en organisatorische risico's.

Wat goed bestuur vraagt

- Transparantie over doel en werking van AI
- Menselijk toezicht en professionele afwegingsruimte
- Heldere governance en evaluatiecycli
- Tijdige en betekenisvolle OR-betrokkenheid

Aanpak Menheere OR-Consultancy

Menheere OR-Consultancy ondersteunt bestuurders en Ondernemingsraden bij het strategisch, juridisch verantwoord en mensgericht inzetten van AI. Wij verbinden technologie aan governance, zeggenschap en kwaliteit van zorg.

Resultaat voor bestuur en organisatie

- Snellere en beter gedragen besluitvorming
- Minder juridische en reputatierisico's
- Meer vertrouwen en eigenaarschap bij professionals
- Toekomstbestendige AI-governance


Bijlage 9. Prijzen – AI & Medezeggenschap

Menheere OR-Consultancy
Praktisch | Juridisch scherp | Mensgericht

Bestuurderspitch

Artificial Intelligence raakt direct aan kwaliteit van zorg, professionele autonomie en governance. Zonder heldere kaders en tijdige betrokkenheid van de Ondernemingsraad ontstaan juridische, organisatorische en reputatierisico's.

Menheere OR-Consultancy ondersteunt organisaties bij het zorgvuldig en toekomstbestendig inzetten van AI, met de OR als volwaardige gesprekspartner.

Aanbod

Pakket 1 – AI-basistraining OR

Inhoud: 1-daagse training, hand-out, casuïstiek GGZ
Resultaat: OR begrijpt impact AI en positie WOR
Prijs: SER-richtlijnvergoeding 2026.

Pakket 2 – AI & instemming/adviestraject

Inhoud: 1-daagse training + begeleiding instemming/advies
Resultaat: juridisch correct en gedragen besluitvorming
Prijs: SER-richtlijnvergoeding 2026.

Pakket 3 – AI-beleidstraject

Inhoud: 2-daagse training ontwikkeling AI-beleid met OR-borging
Resultaat: heldere governance en evaluatiekader
Prijs: SER-richtlijnvergoeding 2026.

Pakket 4 – Volledig AI-OR traject

Inhoud: 2-daagse training, beleid, instemming en begeleiding overleg
Resultaat: structurele borging van AI & medezeggenschap
Prijs: SER-richtlijnvergoeding 2026.