Escalatie met bestuurder
Escalatieladder OR bij bezuinigingsronde/reorganisatie.
Doel:
Zorgvuldig, stapsgewijs en aantoonbaar handelen wanneer de bestuurder
onvoldoende ruimte biedt voor een beeldvormende sessie voorafgaand aan
besluitvorming.
Stap 0 – Interne OR-ordening (vooraf)
Wanneer: zodra signalen ontstaan dat besluitvorming versneld of eenzijdig verloopt.
Acties:
- Vaststellen OR-positie en -lijn (unaniem of meerderheid).
- Vastleggen: wat is ons minimum om onze rol goed te kunnen vervullen?
- Besluit: beeldvormende sessie is randvoorwaardelijk.
RESULTAAT: duidelijke procesmarkering en geen verrassing
Stap 1 – Schriftelijk verzoek beeldvormende sessie
Wanneer: bij eerste aankondiging of verkenning van bezuinigingen.
Acties:
- OR-notitie + begeleidende mail (stevige variant).
- Duidelijk positioneren: vóór formele besluitvorming.
- Redelijke termijn voorstellen.
RESULTAAT: zorgvuldige start, bestuurlijke ruimte om mee te bewegen.
Stap 2 – Herbevestiging met WOR-grondslag
Wanneer: bij afwijzing, uitstel of ontwijkend antwoord.
Acties:
- WOR-toelichting toevoegen aan dossier.
- Schriftelijk vastleggen dat beeldvorming ontbreekt.
- Benoemen gevolgen voor het OR-proces (niet dreigend, wel expliciet).
RESULTAAT: dossieropbouw, verantwoordelijkheid zichtbaar bij bestuurder.
Stap 3 – Procedurele waarschuwing
Wanneer: bestuurder zet inhoudelijke stappen richting besluit zonder beeldvorming.
Acties:
Schriftelijk aangeven dat:
- De OR het proces als onvoldoende zorgvuldig beschouwt;
- Dit invloed heeft op de wijze van advisering /instemming.
Vastleggen dat informatiepositie onvolledig is.
RESULTAAT: duidelijkheid richting bestuurder.
Stap 4 – Opschorten inhoudelijk overleg
Wanneer: bestuurder blijft koers houden zonder ruimte voor beeldvorming.
Acties:
- OR geeft aan pas inhoudelijk te reageren na beeldvormende fase.
- Alleen procedureel overleg.
- Vastlegging in verslag en dossier.
Resultaat: druk op tempo, zonder juridisch te forceren.
Stap 5 – Formeel zwaar aanzetten
Wanneer: besluitvorming wordt doorgezet.
Acties (afhankelijk van situatie):
Aankondiging:
- Negatief advies wegens onzorgvuldig proces (art. 25 WOR), of onthouden instemming (art. 27 WOR).
- Benoemen dat alternatieven en effecten onvoldoende zijn verkend.
Resultaat: maximale formele impact binnen WOR-kader.
Stap 6 – Externe escalatie (ultimum remedium)
Wanneer: besluit wordt genomen ondanks OR-bezwaren.
Mogelijkheden:
- Bedrijfscommissie
- Bemiddeling
- Ondernemingskamer (bij adviesplichtige besluiten)
Resultaat: juridisch herstel of procescorrectie
Belangrijk uitgangspunt
Escaleren is beslist geen doel, maar een gevolg van onvoldoende zorgvuldigheid aan de bestuurlijke kant.
Door deze stappen consequent te volgen:
- Blijft de OR geloofwaardig;
- Is het dossier stevig;
- En kan de bestuurder nooit zeggen "dit zagen we niet aankomen".