POLARISATIE
Polarisatie komt heel erg vaak voor in Nederland, in het maatschappelijk debat, de media en 75 % van de Nederlanders heeft het gevoel dat polarisatie nog steeds toeneemt.
Polarisatie is een proces waarbij tegenstellingen tussen groepen mensen worden uitvergroot en er ontstaat een wij-zij-denken.
Ook
in de medezeggenschap komt polarisatie vaker voor dan je zou denken. Polarisatie is misschien wel de
grootste vijand van medezeggenschap.
Niet omdat conflict verkeerd is, maar omdat het de beïnvloedbaarheid van de OR
laat verdwijnen zodra partijen elkaar als tegenstander gaan zien. Misschien is
het zelfs dé grootste, omdat polarisatie precies datgene aantast waar
effectieve medezeggenschap van afhankelijk is:
- vertrouwen;
- openheid;
- beïnvloedbaarheid;
- gezamenlijke probleemoplossing;
- professionele dialoog.
Zodra polarisatie dominant wordt, verandert medezeggenschap langzaam van invloed organiseren naar positie verdedigen.
En dan verliezen beide partijen.
Waarom dit zo gevaarlijk is voor medezeggenschap
De bestuurder gaat " dicht":
Bij polarisatie ontstaat in 9 van de 10 gevallen defensief gedrag:
- minder informatie, te laat informatie, of geen informatie;
- latere betrokkenheid, of geen betrokkenheid;
- meer formele communicatie met melding van het voorgenomen besluit;
- meer juridisering, " De OR vertraagt alles";;
- besluiten worden eerder intern afgestemd zonder OR., "Hoe minder ruimte ik geef, hoe minder gedoe."
Het zal een ieder duidelijk zijn, dat daardoor de OR juist invloed verliest en niet zo'n klein beetje ook.
De kan is groot dat de OR dan harder gaat duwen, want een OR die zich buitengesloten voelt reageert met:
- scherpere toon;
- meer wantrouwen;
- meer procedurele druk;
- meer emotie;
- meer oppositiegedrag.
Dat voelt vaak erg logisch, maar het versterkt juist de tegenreactie van de bestuurder.
De echte dialoog verdwijnt hierdoor en dat is misschien het grootste verlies.
Overleggen gaan dan niet meer over:
- kwaliteit van besluiten;
- werkbaarheid;
- draagvlak;
- risico's;
- toekomst van de organisatie.
Maar over:
- gelijk krijgen;
- wantrouwen;
- procedures;
- macht.
Dan blijft
alleen formele medezeggenschap over en dat is juist wat we niet willen..
De paradox van medezeggenschap
Medezeggenschap heeft spanning nodig, maar zodra spanning omslaat in polarisatie verdwijnt beïnvloedbaarheid.
En zonder beïnvloedbaarheid bestaat er eigenlijk geen echte medezeggenschap meer.
Interessante nuance
Dat betekent niet dat een conflict verkeerd is. Integendeel, een goede OR moet soms stevig zijn.
Maar er is een groot verschil tussen:
Professioneel conflict: scherp op inhoud, respectvol op relatie, gericht op verbetering en open voor beïnvloeding.
Polarisatie: kampen, wantrouwen, emotionele escalatie, vijanddenken en defensief gedrag.
Waar polarisatie groeit, krimpt invloed en de ondernemingsraad verliest zijn kracht zodra overleg verandert in loopgraven.
Star gedrag bij de OR ontstaat meestal door:
- gebrek aan echte invloed;
- te late betrokkenheid;
- oude frustraties;
- onveilig overleg;
- wederzijds wantrouwen;
- en zeker niet in de laatste plaats verkeerd gedrag van de OR onder druk.
Menheere OR Consultancy kan met een impactsessie deze situatie veranderen.
Na de impactsessie:
- herkent de OR de échte oorzaak van de weerstand;
- kan de OR star gedrag ombuigen naar beweging;
- voert de OR gesprekken met meer invloed en minder strijd;
- leert de OR omgaan met emotie, wantrouwen en formeel gedrag;
- ontstaat bij de OR meer volwassen samenspel tussen bestuurder en OR.
In de impactsessie krijgt de volledige OR te maken met een professionele actrice als bestuurder en worden diverse situaties realistisch nagebootst.
Wij organiseren een 1-daagse en 2-daagse impactsessie, zowel intern als op locatie, eventueel met overnachting.
Als voorbeeld een 2-daags programma.
09:00 – Opening
Scherpe vragen: bij voorbeeld: wanneer zei
je voor het laatst iets spannends?
Doel: urgentie en bewustwording.
09:30 – Spiegel gedragspatronen.
Analyse van 5 patronen die OR's klein houden.
10:45 – Gedragstraining.
Oefenen met actrice als bestuurder met interventies zoals onderbreken en confronteren.
12.00 – 13.00 Lunch
13:00 – Reorganisatiecasus.
Vertaling naar praktijk en formuleren van interventies.
14:45 – Simulatie met weerstand.
Overleg met realistische actrice als bestuurder..
16:30 – Reflectie.
Wat heb je vandaag gedaan wat je normaal niet doet?
Dag 2 – Strategie & Impact.
09:00 – Terugblik.
Wat is blijven hangen? Wat ga je anders doen?
09:30 – Strategie bepalen.
Waar moet de OR invloed pakken komende 12 maanden?
11:00 – Verder kijken dan de bestuurder..
Wie beïnvloedt wie en waar zitten de echte knoppen?
12.00 – 13.00 Lunch.
13:00 – Interventies verdiepen.
Gesprekken oefenen met weerstand met actrice als bestuurder.
14:30 – Simulatie 2.0.
Casus met meer druk en escalatie met actrice als bestuurder.
16:00 – Actieplan.
Concrete afspraken voor eerste 60 dagen.
16:45 – Afsluiting.
Invloed ontstaat in het moment dat het spannend wordt.
Voorafgaand aan de impactsessie bezoeken wij een OR-vergadering en een overlegvergadering met de bestuurder.
Na de impactsessie ( 1 maand) bezoeken wij wederom een overlegvergadering en geven wij advies over wast goed en minder goed ging in deze overlegvergadering.
Heeft u interesse in een impactsessie, of heeft u vragen? Neem gerust contact met ons op.
menheere-or-consultancy@proton.me
06-23040030.